Mesto rođenja Svetog Save
Prema narodnom predanju Rastko Nemanjić rođen je 1174.godine u Deževi. U kolevci prve srpske države nema konkretnih tragova dvorova Nemanjića. U zaseoku Miščiću, gde se veruje da je rođen najmlađi županov sin žitelji tog sela posаdili su hrаst i podigli krst.
Deževska dolina je u doba Nemanjića bila gusto naseljena, a o srednjovekovnom životu svedoče, stara groblja i ostaci gradina. Arheolozi su pronašli ostatke Saborne crkve iz prve polovine 13 veka.
Kraj ostataka temelja stare crkve u slavu Svetog Save 2012.godine počela je izgradnja novog hrama.
Detinjstvo je Rastko Nemanjić proveo u Deževskoj dolini. Kršten je u crkvi Svetih apostola Petra i Pavla, gde su kršteni i Nemanjini sinovi Vukan i Stefan. I danas u Petrovoj crkvi postoji očuvana krstionica.
Najstariji je spomenik crkvene arhitekture na prostoru Srbije. Nalazi se na Uneskovoj listi svetske baštine i deo je spomeničkog kompleksa Stari Ras i Sopoćani. U Petrovoj crkvi Stefan Nemanja je ponovo kršten, kasnije je u noj venčan sa suprugom Anom, a u njoj su su održavani srpski državni sabori.
U detinjstvu je Rastko Nemanjić bio okružen ljubavlju roditelja, ali je oslučio da napusti svetovni život i sa svetogorskim monasima krišom ode na Svetu Goru. Prema legendama jednu noć, na tom putu, proveo je u konaku raškog manastira Končul, kraj crkve posvećene Svetom Nikoli.
Puno je legendi o mestu rođenja i mladosti prvog srpskog prosvetitelja. Žitelji Deževske doline i čitavog kraja u okolini Novog Pazara ponosni su na istoriju, čuvaju predanja u dolini srpskih kraljeva.
